සිංහල විචාර Sinhala Vichara

වෙසක් පොහොය වෙසක් පොහොය යනු බෞද්ධ ප්‍රජාවට ඉතාමත් වැදගත් ආගමික දිනයකි. මෙම දිනය බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ජීවිතයේ තෙමගුල වන උපත, බුද්ධත්වය සහ පරිනිර්වාණය සිහිපත් කිරීම සඳහා සමරනු ලබයි. වෙසක් උත්සවය ආගමික වශයෙන් පමණක් නොව සමාජීය වශයෙන්ද ඉතා වැදගත් වේ. වෙසක් දිනය සාමාන්‍යයෙන් වෙසක් මාසයේ පුර පසළොස්වක පොහොය දිනයට යෙදෙයි. ලෝකයේ බොහෝ බෞද්ධ රටවල විශේෂයෙන් ශ්‍රී ලංකාව, තායිලන්තය, මියන්මාරය, කාම්බෝජය සහ ලාඕසය වැනි රටවල මෙම දිනය විශාල ආගමික උත්සවයක් ලෙස සමරනු ලබයි. සිදුහත් කුමරුන්ගේ උපත ලුම්බිනි සල් උයනේ ද, බුද්ධත්වය ජය ශ්‍රී මහා බෝධි වෘක්ෂය පාමුල ද, පරිනිර්වාණය කුසිනාරාවේදී උපවත්තන නම් සල් උයනේදී ද සිදු වූ බව පැරණි මූලාශ්‍ර වල සදහන් වේ. මෙම තෙමගුල සිහි කිරීම වෙසක් උත්සවයේ ප්‍රධාන අරමුණයි. එම සිදුවීම් තුනම මිනිසාට ජීවිතයේ සත්‍ය, අනිත්‍ය බව, සහ නිවැරදි ජීවන මාර්ගය ගැන මඟ පෙන්වයි. ඒ නිසා වෙසක් දිනය බෞද්ධයන්ගේ අධ්‍යාත්මයට ආලෝකයක් ගෙන දෙන විශේෂ උත්සවයක් ලෙස හැඳින්වෙන්නේ එබැවිනි.  බුද්ධ දර්ශනය යනු එක් වරම ගිහියෙකුට අවබෝධ කරගත නොහැකි සංකීර්ණ සහ දුක්ඛදායක නමුත් ලෝකය සහ ජීවිතය පිළිබද සත්‍යයයි. සියලු භ...

ජලය සුරැකීම අපේ යුතුකමකි ජලය යනු මිනිස් ජීවිතයට අත්‍යවශ්‍යම ස්වාභාවික සම්පතකි. ජලය නොමැතිනම් මනුෂ්‍යයා පමණක් නොව, සතුන්, වෘක්ෂලතා හා සමස්ත පරිසර පද්ධතියම විනාශයට ලක්වනු ඇත. පෘථිවියේ පවතින ජලයෙන් බහුතරයක් ලවණ සහිත ජලය වන අතර, මනුෂ්‍යයාට භාවිත කළ හැකි පානීය ජල ප්‍රමාණය ඉතා සීමිතය. එබැවින් ජලය සුරැකීම අප සෑම දෙනාගේම වගකීමක් බව තේරුම් ගත යුතුය. අතීතයේ අපේ පුරාණ රජවරු පවා ජලයේ වටිනාකම හොඳින් අවබෝධ කරගෙන තිබුණි. ඒ නිසාම ඔවුන් වැව්, ඇළ මාර්ග ආදී විශාල ජල කළමනාකරණ පද්ධති ගොඩනැගූහ. “ගමයි දාගැබයි, වැවයි පන්සලයි” යන පාඨයෙන් ඒ බව පසක් වෙයි. ඒ අනුව ඔවුන් රට පුරා වැව් පද්ධතියක් නිර්මාණය කරමින් වියළි කලාපයේ ජීවිත යහපත්ව පවත්වාගෙන යාමට හැකි වන පරිදි ක්‍රියා කළහ. මේ මඟින් පැහැදිලි වන්නේ ජලය සුරැකීම අපේ සංස්කෘතියේද අත්‍යවශ්‍ය කොටසක් වූ බවයි. නමුත් අද කාලයේ ජලය අපහරණය කිරීම, අනිසි ලෙස භාවිත කිරීම සහ ජල මූලාශ්‍ර විනාශ කිරීම වැඩි වෙමින් පවතී. නගරීකරණය, කාර්මීකරණය, වනාන්තර විනාශය සහ පරිසර දූෂණය නිසා බොහෝ ගංගා, වැව් හා උල්පත් දූෂිත වී ඇත. සමහර ප්‍රදේශවල පානීය ජලය හිඟ වීමත්, වියළි කාලවලදී ගොවි ජනතාවට දැඩි අපහ...

සිංහල හින්දු අලුත් අවුරුද්ද ශ්‍රී ලාංකික ජනතාවගේ සංස්කෘතිය තුළ අතිශයින් වැදගත් උත්සවයක් ලෙස සිංහල හින්දු අලුත් අවුරුද්ද සැලකිය හැක . සිංහල බෞද්ධයන් සහ දෙමළ හින්දු ජනතාව දෙපිරිසම එකට සමරන මෙම උත්සවය ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන සංස්කෘතික උත්සවයක් ලෙස සැලකේ. සෑම වසරකම අප්‍රේල් මස 13 හෝ 14 දිනට මෙම අලුත් අවුරුද්ද උදාවෙයි. සූර්යයා මීන රාශියෙන් මේෂ රාශියට ගමන් කරන අවස්ථාවට අනුව මෙම නව වසර ආරම්භ වීම විද්‍යාත්මකවද පැහැදිලි කර ඇත. එම නිසා මෙය සූර්ය නව වසරක් ලෙසද හඳුන්වයි. සිංහල හින්දු අලුත් අවුරුද්ද ශ්‍රී ලංකාවේ කෘෂිකාර්මික ජීවිතය, ස්වභාවධර්මය සහ ජනතා සංස්කෘතිය සමඟ දැඩි සම්බන්ධතාවයක් ඇති උත්සවයක් ලෙසද සැලකේ. අලුත් අවුරුද්දට පෙර ජනතාව විශේෂයෙන් ඒ සදහා සූදානම් වේ. නිවාස පිරිසිදු කිරීම, වතු පිටි හා අවට පරිසරය සකස් කිරීම, පැරණි භාණ්ඩ ඉවත් කර නව භාණ්ඩ මිලදී ගැනීම වැනි කටයුතු මෙම කාලයේ සිදු කරයි. එමෙන්ම අලුත් ඇඳුම් මිලදී ගැනීම, අවුරුදු කැවිලි සකස් කිරීම සහ පවුලේ සාමාජිකයන් සමඟ උත්සවය සැමරීමට අවශ්‍ය දේවල් සූදානම් කිරීමද සිදු වේ. මෙවැනි සූදානම් වීම් නව වසර, නව ආරම්භයක් ලෙස පිළිගැනීමේ සංකේතයක් ලෙස සැලකිය හැක. ...

එකමුතුකමේ ශක්තිය මිනිසා සමාජීය ජීවියෙකි. එබැවින් මිනිසාට තනිව ජීවිතය ගොඩනගා ගැනීමට නොහැකි බව පුරාණ කාලයෙන්ම සනාථ වී තිබේ. එකිනෙකා සමඟ සම්බන්ධ වී, එකිනෙකාට උපකාර කරමින් , එකම අරමුණක් වෙනුවෙන් එකමුතු වීම මිනිස් සමාජයේ ප්‍රගතියට මූලික හේතුවයි. මේ නිසාම එකමුතුකම ජීවිතයේ සාර්ථකත්වයට හා සමාජයේ ස්ථායීතාවයට අතිශය වැදගත් සංකල්පයකි. එකමුතුකම යනු සරලව කිවහොත්, විවිධ අදහස්, හැඟීම් හා පසුබිම් ඇති පුද්ගලයන් එකම අරමුණක් වෙනුවෙන් එක්ව කටයුතු කිරීමයි. මේ තුළ විශ්වාසය, ගෞරවය, ආදරය සහ ගරුත්වය වර්ධනය වේ. එකමුතුකම තිබෙන තැන, ගැටලු විසඳීම පහසු වන අතර අභියෝග ජය ගැනීම ද වේගවත් හා සාර්ථක වේ. කුඩා පවුලක් තුළ සිට විශාල රටක් දක්වා, එකමුතුකමේ වැදගත්කම සෑම තැනකම දක්නට ලැබේ. පවුලක් ලෙස එකට සිටීමෙන් දරුවන්ට ආරක්ෂාවත්, ආදරයත් ලැබේ. දෙමාපියන් අතර එකමුතුකම තිබේ නම්, දරුවන්ගේ මානසික වර්ධනයත් සාර්ථක වේ. එමෙන්ම ගැටලු ඇතිවූ විට ඒවා සාකච්ඡා කර විසඳා ගත හැකි ශක්තියද පවුල තුළම උපදවයි. පාසල් හා කාර්යාල වැනි ආයතනික පරිසරයන්හිදීත් එකමුතුකම විශාල බලයක් වේ. ගුරුවරුන් හා ශිෂ්‍යයන් අතර හොඳ සම්බන්ධතාවයක් තිබේ නම්, ඉගෙනීම සාර්ථක වේ. ක...

පරිසර හිතකාමි ජීවන රටාවක් අද ලෝකය මුහුණ දී සිටින විශාලතම අභියෝගවලින් එකක් වන්නේ පරිසර විනාශයයි. වායු දූෂණය, ජල දූෂණය, වනාන්තර විනාශය, දේශගුණික වෙනස්වීම් වැනි ගැටලු දිනෙන් දින තදින් බලපාමින් ඇත. මේ සියල්ලටම ප්‍රධාන හේතුව වන්නේ මිනිසාගේ ස්වභාවික සම්පත් අධික භාවිතය හා අව භාවිතයයි. එවැනි පසුබිමක, පරිසර හිතකාමි ජීවන රටාවක් අනුගමනය කිරීම අද කාලයේ අත්‍යවශ්‍ය කරුණක් බවට පත්ව ඇත. පරිසර හිතකාමි ජීවන රටාවක් යනු, ස්වභාවධර්මයට හානි නොකර, සම්පත් වගකීමෙන් භාවිතා කරමින්, අනාගත පරපුර වෙනුවෙන් පෘථිවිය ආරක්ෂා කරගැනීමේ ජීවන ක්‍රමයකි. මෙය විශාල ව්‍යාපෘති හෝ රජයේ පමණක් වගකීමක් නොව, පුද්ගල මට්ටමින් ආරම්භ විය යුතු ක්‍රියාවලියකි. අපගේ දෛනික ජීවිතයේ කුඩා පියවර වලින් පරිසරය රැක ගැනීම ආරම්භ කළ හැක. උදාහරණයක් ලෙස, පොලිතින් හා ප්ලාස්ටික් භාවිතය අවම කිරීම ඉතා වැදගත්ය. එක් වරක් භාවිතා කර ඉවතලන දෑ වෙනුවට නැවත භාවිතා කළ හැකි බෑග්, බෝතල්, භාජන භාවිතා කිරීමෙන් විශාල පරිසර ආරක්ෂාවක් සිදු කළ හැක. එමෙන්ම කසළ වර්ග කර, කාබනික කසළ පොහොර ලෙස භාවිතා කිරීමත්, නැවත ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කළ හැකි ද්‍රව්‍ය වෙනම එකතු කිරීමත් වැදගත් වේ. ජලය...

යහපත් සමාජීය සබඳතා පවත්වා ගැනීමේ වැදගත්කම මනුෂ්‍යයා යනු සමාජීයව වෙසෙන ජීවියෙකි. ඔහුට තනිව ජීවත් වීමට නොහැකි අතර, උපතේ සිට මරණය දක්වාම ඔහුගේ ජීවිතය සමාජය සමඟ බද්ධව පවතියි. පවුල, මිතුරන්, ගුරුවරුන්, අසල්වැසියන් හා සමාජයේ විවිධ පුද්ගලයන් සමඟ ඇති සම්බන්ධතා මිනිස් ජීවිතය ගොඩනගා ගැනීමට මහත් ලෙස බලපායි. ඒ නිසාම යහපත් සමාජීය සබඳතා පවත්වා ගැනීම පුද්ගලයාටත්, සමාජයටත් අතිශයින් වැදගත් කරුණක් බවට පත්වෙයි. පළමුවෙන්ම සමාජීය සබඳතා මනුෂ්‍යයාගේ මානසික සෞඛ්‍යයට ඇති බලපෑම ගැන අවධානය යොමු කළ යුතුය. මනුෂ්‍යයාට ආදරය, අවබෝධය, සහය හා පිළිගැනීම අවශ්‍ය වේ. යහපත් සමාජීය සබඳතා පවත්නා විට, පුද්ගලයා තනිව නොමැති බවක් දැනෙයි. එය මානසික ආතතිය සහ මානසික අවපීඩනය අවම කරයි. මිතුරන් හෝ පවුලේ අය සමඟ තම ගැටලු බෙදා ගැනීමට හැකි වීම, ජීවිතයේ අභියෝග ජයගැනීමට මහත් ශක්තියක් ලබාදෙයි. එමඟින් පුද්ගලයාට ආත්ම විශ්වාසය වර්ධනය කරගැනීමටද හැකි වේ. ඊට අමතරව, යහපත් සමාජීය සබඳතා පුද්ගල චරිත සංවර්ධනයට ද වැදගත් වේ. අන් අය සමඟ ජීවත් වන විට, ඉවසීම, ගෞරවය, කරුණාව, සහයෝගය, සහ අනුකම්පාව වැනි ගුණාංග අප තුළ වර්ධනය වෙයි. විවිධ අදහස්, සංස්කෘතීන් සහ පසුබ...

ඉවසීම ජයග්‍රහණයට මග වේ මිනිස් ජීවිතය යනු සරල, සෘජු මාර්ගයක් නොවේ. එය බොහෝ විට අභියෝග, පරාජය, වේදනා සහ අසාර්ථක අවස්ථා වලින් පිරුණු ගමනකි. මෙම ගමන තුළ මිනිසාට මුහුණ දීමට සිදුවන බාධක සහ අභියෝග ජයගැනීමට අත්‍යවශ්‍ය ගුණයක් ලෙස ඉවසීම සැලකිය හැක. ඉවසීම නැති ජීවිතයක් අතහැර දැමූ සිහින වලින් හා උත්සාහයන්ගෙන් පිරී යන අතර, ඉවසීම ඇති ජීවිතයක් ජයග්‍රහණයට මාර්ගය සලසයි. එබැවින් “ඉවසීම ජයග්‍රහණයට මග වේ” යන වාක්‍යය ප්‍රායෝගික ජීවිතය තුළ සත්‍යයක් ලෙස සැලකිය හැක. ඉවසීම යනු කේන්තිය, හදිසි තීරණ සහ අපහසු තත්වයන්ට නොඇදෙමින්, සන්සුන් සිතින් දුෂ්කරතා හමුවේ දෘඪව සිටින හැකියාවයි. එය දුර්වලත්වයක් නොව, විශාල මානසික ශක්තියකි. බොහෝ දෙනා ඉවසීම දුර්වලතාවයක් ලෙස වැරදි ලෙස හඳුනා ගත්තද, ඇත්ත වශයෙන්ම එය විශාල ආත්ම ශක්තියක් ඇති පුද්ගලයෙකුගේ ලක්ෂණයකි. කාලයට, උත්සාහය සහ විශ්වාසය එක්කර ගනිමින් ඉදිරියට ගමන් කිරීම ඉවසීමේ සැබෑ අරුතයි. අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රය දෙස බැලූ විට ඉවසීමේ වටිනාකම පැහැදිලිව දක්නට ලැබේ. විභාගවල අසාර්ථක වීම්, අඩු ලකුණු ලැබීම, හෝ අකමැති විෂයයන් සමඟ සටන් කිරීම සිසුන්ගේ ජීවිතයේ සාමාන්‍ය අත්දැකීම් වේ. එවැනි අවස්ථාවලදී...